Gebelikte Vajinal Mantar Enfeksiyonu

Özet

Gebelikte vajinal akıntı artışı sık görülen bir durumdur. Bu artış her zaman enfeksiyon anlamına gelmez. Ancak akıntıya yoğun kaşıntı, yanma, kızarıklık ve vajina girişinde hassasiyet eşlik ediyorsa vajinal mantar enfeksiyonu düşünülebilir. Gebelikte hormonal değişiklikler vajinal ortamı etkileyerek mantar enfeksiyonlarına yatkınlığı artırabilir.

Yine de her kaşıntı ve akıntı mantar değildir. Bakteriyel vajinozis, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, idrar yolu enfeksiyonu veya su gelmesi gibi durumlar bazen benzer şekilde algılanabilir.

Gebelikte mantar enfeksiyonu neden daha sık görülebilir?

Gebelikte östrojen düzeyindeki artış ve vajinal ortamın değişmesi bazı kadınlarda mantar çoğalmasını kolaylaştırabilir. Ayrıca bağışıklık yanıtındaki gebeliğe özgü değişiklikler ve kan şekeri dengesindeki bozulmalar da yatkınlığı artırabilir.

Daha önce sık mantar enfeksiyonu geçiren kadınlarda gebelikte tekrar etme eğilimi daha belirgin olabilir.

Belirtiler nelerdir?

Vajinal mantar enfeksiyonu genellikle şu yakınmalarla ortaya çıkar:

• vajina ve vulvada kaşıntı
• yanma veya batma
• kızarıklık ve hassasiyet
• cinsel ilişki sırasında yanma
• idrar yaparken dış bölgede sızlama
• çoğu zaman kokusuz, beyaz ve yoğun akıntı

Kötü koku, yeşil-sarı akıntı, kasık ağrısı veya ateş daha çok başka enfeksiyonları düşündürebilir.

Normal gebelik akıntısından nasıl ayrılır?

Normal gebelik akıntısı genellikle açık renkli, hafif kokulu veya kokusuz ve rahatsızlık vermeyen bir akıntıdır. Mantar enfeksiyonunda ise kaşıntı ve yanma daha belirgindir. Akıntı daha yoğun, beyaz ve pütürlü olabilir.

Ama sadece akıntının görünümüne bakarak kesin tanı koymak doğru değildir. Özellikle ilk kez yaşanıyorsa veya daha önce kullanılan tedaviye rağmen geçmiyorsa muayene gerekir.

Tedavide nelere dikkat edilmelidir?

Gebelikte mantar enfeksiyonu tedavisi hekim değerlendirmesiyle planlanmalıdır. Genel yaklaşımda gebelikte vajinal yolla kullanılan lokal tedaviler tercih edilir. Ağızdan alınan bazı mantar ilaçları gebelikte rutin ve kontrolsüz kullanılmamalıdır.

Bu nedenle eczaneden rastgele ilaç almak yerine, belirtilerin gerçekten mantara bağlı olup olmadığını netleştirmek daha güvenlidir. Yanlış tedavi hem yakınmaları uzatabilir hem de altta yatan başka bir enfeksiyonu geciktirebilir.

Hangi durumlar mantar dışında neden düşündürür?

Aşağıdaki belirtiler varsa sadece mantar düşünmek eksik olur:

• kötü kokulu akıntı
• yeşil, sarı veya köpüklü akıntı
• kasık ağrısı
• ateş
• vajinal kanama
• su gelmesi şüphesi
• partnerde şikâyet olması
• tekrarlayan veya tedaviye dirençli yakınmalar

Bu durumlarda vajinal enfeksiyonlar, serviks enfeksiyonları veya gebelikle ilgili başka nedenler ayırt edilmelidir.

Ne zaman değerlendirme gerekir?

Şu durumlarda muayene uygun olur:

• şikâyet ilk kez oluyorsa
• gebelikte kendi kendinize ilaç kullanmayı düşünüyorsanız
• kötü koku, ağrı veya kanama varsa
• su gelmesiyle karışabilecek yoğun sulu akıntı varsa
• tedaviye rağmen geçmiyorsa
• sık tekrar ediyorsa

Gebelikte vajinal mantar enfeksiyonu genellikle tedavi edilebilir bir durumdur. Ancak doğru tanı önemlidir; çünkü gebelikte akıntı ve yanma yapan her durum mantar değildir.

Sık yanlış bilinenler

Gebelikte her akıntı mantardır

Hayır. Gebelikte fizyolojik akıntı artabilir; enfeksiyon ayrımı belirtiler ve gerekirse muayene ile yapılır.

Kötü koku varsa mantar düşünülür

Genellikle mantarda kötü koku ön planda değildir. Koku varsa başka enfeksiyonlar da değerlendirilmelidir.

Daha önce kullandığım ilacı gebelikte de kullanabilirim

Doğru değildir. Gebelikte ilaç seçimi farklıdır ve hekim önerisi gerekir.

Mantar bebeğe doğrudan zarar verir

Basit mantar enfeksiyonu genellikle doğrudan bebeğe zarar vermez; ancak yanlış tanı ve tedavi gecikmesi sorun yaratabilir.

Gebelikte kaşıntı, yanma ve akıntı olduğunda en güvenli yaklaşım belirtileri doğru ayırt etmek ve gebeliğe uygun tedavi seçeneğini belirlemektir. Böylece hem gereksiz ilaç kullanımından kaçınılır hem de başka enfeksiyonlar gözden kaçmaz.