GBS Taraması Nedir? Gebelikte Ne Zaman Yapılır?

Özet

GBS, Grup B Streptokok adı verilen bir bakteridir. Bazı kadınların vajina veya bağırsak florasında belirti vermeden bulunabilir. Anne için çoğu zaman sorun yaratmaz; ancak doğum sırasında bebeğe geçerse yenidoğanda ciddi enfeksiyonlara yol açabilir. Bu nedenle gebeliğin son döneminde GBS taraması bazı takip protokollerinde önemli bir basamaktır.

GBS taraması, bebeği korumaya yönelik bir doğum öncesi hazırlık olarak düşünülmelidir. Pozitif sonuç, annenin hasta olduğu anlamına gelmez; doğum sırasında antibiyotik gerekip gerekmediğini belirlemeye yardım eder.

GBS nedir?

GBS, vajina ve rektum çevresinde bulunabilen bir bakteridir. Taşıyıcılık sık olabilir ve çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Bu nedenle kişi kendini tamamen sağlıklı hissedebilir.

Sorun, bakterinin doğum sırasında bebeğe geçme ihtimalidir. Bu geçiş her zaman olmaz; ancak riskli olduğu için pozitif taşıyıcılığı bilmek önemlidir.

GBS taraması nasıl yapılır?

Taramada genellikle vajina ve rektum çevresinden sürüntü örneği alınır. İşlem kısa sürer ve ağrılı değildir. Örnek laboratuvara gönderilir ve GBS üreyip üremediği değerlendirilir.

Bazı merkezlerde tarama yaklaşımı veya zamanlama farklı olabilir. Bu nedenle kendi gebelik takip planınızda hangi protokolün uygulandığını doktorunuzla konuşmanız gerekir.

Ne zaman yapılır?

Uluslararası rehberlerde GBS taraması çoğunlukla 36. hafta ile 37 hafta 6 gün arasında önerilir. Bu zamanlama, sonuca göre doğum sırasında antibiyotik planlaması yapılabilmesi için seçilir.

Daha erken yapılan test her zaman doğum zamanındaki taşıyıcılığı doğru yansıtmayabilir. Bu nedenle taramanın zamanı önemlidir.

Pozitif sonuç ne anlama gelir?

GBS pozitifliği, annenin hasta olduğu veya bebeğin kesin enfekte olacağı anlamına gelmez. Bu sonuç, doğum başladığında veya su geldiğinde damar yoluyla antibiyotik verilmesinin gerekebileceğini gösterir.

Amaç, bakterinin doğum sırasında bebeğe geçme riskini azaltmaktır. Antibiyotik genellikle doğum sürecinde uygulanır; gebelik sırasında belirti yokken sadece taşıyıcılık nedeniyle önceden antibiyotik kullanmak çoğu zaman kalıcı çözüm sağlamaz.

Hangi durumlarda test yapılmadan da antibiyotik gerekebilir?

Bazı durumlarda GBS sonucu beklenmeden veya tarama yapılmadan da doğumda antibiyotik planlanabilir. Örneğin:

• önceki bebekte GBS hastalığı öyküsü
• gebelikte idrarda GBS saptanması
• GBS sonucu bilinmiyorken erken doğum
• su geldikten sonra uzun süre geçmesi
• doğum sırasında ateş

Bu kararlar doğumun koşullarına göre verilir.

Sezaryen doğumda GBS önemli midir?

Planlı sezaryen, doğum başlamadan ve su kesesi açılmadan yapılacaksa GBS yaklaşımı farklı olabilir. Ancak doğum başlamışsa veya su gelmişse değerlendirme değişir. Bu nedenle sadece “sezaryen olacağım” diye GBS konusunu tamamen önemsiz görmek doğru değildir.

Doğum şekli, suyun gelip gelmediği ve doğumun başlayıp başlamadığı birlikte değerlendirilir.

GBS pozitifliği tekrar eder mi?

GBS taşıyıcılığı zaman içinde değişebilir. Bir gebelikte pozitif olup başka bir dönemde negatif olabilir ya da tersi yaşanabilir. Bu nedenle eski sonuçlar her zaman güncel gebelik için yeterli olmayabilir.

Yine de önceki bebekte GBS hastalığı gibi özel öyküler varsa bu bilgi doğum planında özellikle önemlidir.

Sık yanlış bilinenler

GBS pozitifsem enfeksiyon hastasıyım

Hayır. Çoğu zaman taşıyıcılıktır ve belirti vermez.

GBS pozitifliği bebeğin kesin hasta olacağı anlamına gelir

Hayır. Doğum sırasında antibiyotikle risk azaltılır.

Pozitif çıkarsa gebelik boyunca antibiyotik kullanmalıyım

Genellikle amaç doğum sırasında koruyucu antibiyotik uygulamaktır; kişisel durum ayrı değerlendirilir.

Sezaryen olacak herkes için GBS önemsizdir

Her zaman değil. Doğum başlaması veya su gelmesi planı değiştirebilir.

GBS taraması, annenin değil bebeğin doğum sırasındaki enfeksiyon riskini azaltmaya yönelik bir güvenlik adımıdır. Pozitif sonuç korkutucu bir tanı değil, doğum ekibinin doğru zamanda doğru korumayı planlaması için kullanılan önemli bir bilgidir.