Adenomyozis Belirtileri Nelerdir?

Özet

Adenomyozis, rahim iç tabakasına benzer dokunun rahim kas tabakası içinde bulunmasıyla ilişkili bir durumdur. Bu doku adet döngüsünden etkilenebilir ve rahim kası içinde ağrı, kanama artışı ve rahimde büyüme hissi oluşturabilir.

Bazı kadınlarda adenomyozis belirti vermez. Bazılarında ise yıllarca “normal adet sancısı” veya “benim adetim hep yoğun” diye geçiştirilen yakınmaların arkasında adenomyozis bulunabilir.

Adenomyozis neden belirti verir?

Rahim kas tabakası normalde adet döneminde kasılarak kanamanın kontrol edilmesine yardımcı olur. Adenomyoziste rahim kası içinde yer alan odaklar bu yapıyı etkileyebilir. Bunun sonucunda rahim daha hassas, daha büyük ve daha ağrılı hale gelebilir.

Bu durum özellikle adet döneminde belirginleşir. Ancak bazı kadınlarda adet dışı günlerde de pelvik ağrı veya basınç hissi olabilir.

En sık görülen belirtiler nelerdir?

Adenomyoziste en sık görülen belirtiler şunlardır:

• yoğun adet kanaması
• adetin uzaması
• pıhtılı kanama
• şiddetli adet sancısı
• kasık ve pelvik ağrı
• ilişkide ağrı
• adet dışı pelvik hassasiyet
• rahimde büyüme veya dolgunluk hissi
• kansızlık belirtileri

Bu belirtiler tek başına adenomyozis tanısı koydurmaz. Ancak özellikle yoğun kanama ve giderek artan ağrılı adet birlikteyse adenomyozis akla gelmelidir.

Adenomyozis ağrısı nasıl hissedilir?

Adenomyozis ağrısı çoğu zaman adet sancısının giderek artması şeklinde tarif edilir. Bazı kadınlarda ağrı yalnızca ilk günlerde olurken, bazılarında adet öncesinde başlar ve kanama boyunca sürer.

Ağrıya bel, kasık veya pelviste derin baskı hissi eşlik edebilir. İlişki sırasında derin ağrı da görülebilir. Bu nedenle adenomyozis, endometriozis ve pelvik taban ağrılarıyla karışabilir.

Miyom ve endometriozisle nasıl karışabilir?

Adenomyozis, miyom ve endometriozisle benzer belirtiler yapabilir:

• Miyomlar da yoğun kanama ve bası hissi yapabilir.
• Endometriozis de şiddetli adet ağrısı, ilişki ağrısı ve bağırsak-idrar yakınmaları yapabilir.
• Adenomyozis ise özellikle rahmin genel olarak büyümesi, yoğun kanama ve yaygın adet ağrısıyla öne çıkabilir.

Bu durumlar aynı kişide birlikte de bulunabilir. Bu yüzden “tek bir tanı her şeyi açıklar” yaklaşımı bazen eksik kalır.

Hangi belirtiler daha hızlı değerlendirme gerektirir?

Aşağıdaki durumlarda değerlendirme geciktirilmemelidir:

• kanamanın günlük yaşamı belirgin etkilemesi
• büyük pıhtılarla yoğun kanama
• halsizlik, çarpıntı veya baş dönmesi
• ağrının her ay artması
• cinsel ilişkide derin ağrı
• ara kanama
• menopoz sonrası kanama
• ani başlayan şiddetli pelvik ağrı

Bu belirtiler adenomyozisle ilişkili olabilir; ancak miyom, polip, enfeksiyon, endometriozis veya rahim iç tabakası sorunları da değerlendirilmelidir.

Tanıda hangi bilgiler yol gösterir?

Tanıda öykü çok önemlidir. Adetin kaç gün sürdüğü, kanamanın yoğunluğu, pıhtı olup olmadığı, ağrının ne zaman başladığı ve günlük yaşamı ne kadar etkilediği sorulur.

Muayene ve transvajinal ultrason çoğu zaman ilk basamaktır. Bazı durumlarda MR gerekebilir. Kanama fazlaysa kansızlık açısından kan sayımı ve demir depoları da değerlendirilebilir.

Sık yanlış bilinenler

Adenomyozis sadece ileri yaşta görülür

Daha sık 30–50 yaş aralığında fark edilse de daha genç kadınlarda da saptanabilir.

Şiddetli adet ağrısı normaldir

Hayır. Ağrı günlük yaşamı bozuyorsa veya giderek artıyorsa değerlendirilmelidir.

Adenomyozis ile endometriozis aynı hastalıktır

Hayır. Benzer belirtiler yapabilirler ama farklı durumlardır. Birlikte de görülebilirler.

Kanama yoğun ama ultrason normal denildiyse sorun yoktur

Her zaman değil. Belirti güçlü ise görüntüleme kalitesi, zamanlama ve gerekirse ek değerlendirme önemlidir.

Adenomyozis belirtileri çoğu zaman “ağrılı ve yoğun adet” olarak başlar; fakat yaşam kalitesini, cinsel yaşamı ve kansızlık riskini etkileyebilir. Özellikle yıllar içinde artan ağrı ve yoğun kanama varsa bu tablo normalleştirilmemelidir.