Ertesi Gün Hapı Nedir?

Özet

Ertesi gün hapı, korunmasız cinsel ilişki sonrası ya da kullanılan yöntemde hata olduğunda gebelik olasılığını azaltmak için kullanılan acil kontrasepsiyon yöntemidir. Toplumda çok sık konuşulur; ama etkisi ve sınırları çoğu zaman yanlış bilinir.

En önemli bilgi şudur: Ertesi gün hapı var olan bir gebeliği sonlandırmaz. Yani düşük hapı ya da kürtaj ile aynı şey değildir. Amaç, gebelik oluşmadan önce riskin azaltılmasıdır.

Ertesi gün hapı ne demektir?

Acil kontrasepsiyon, korunmasız ilişkiden sonra kullanılabilen korunma yöntemlerini ifade eder. Ertesi gün hapı bunun hap formudur. Tek seçenek bu değildir; bakırlı spiral de uygun sürede en etkili acil kontrasepsiyon yöntemlerinden biridir.

Bu nedenle “ertesi gün hapı mı, bakırlı spiral mi?” sorusu da bazen gündeme gelir.

Nasıl çalışır?

Ertesi gün haplarının temel amacı yumurtlamayı geciktirmek veya baskılamaktır. Böylece sperm ile yumurtanın buluşma ihtimali azaltılmaya çalışılır. Bu yüzden zamanlama çok önemlidir. Yumurtlama gerçekleştikten sonra etkinlik değişebilir.

Buradaki kritik ayrım şudur: Bu hap mevcut bir gebeliği bozmaz. Bu nedenle düşük hapı veya medikal abortus ile karıştırılmamalıdır.

Ne zaman kullanılmalıdır?

Acil kontrasepsiyon ne kadar erken kullanılırsa o kadar iyi çalışır. Hapın türüne göre kullanım penceresi değişebilir. Bazı haplar ilk 3 gün içinde, bazıları ise 5 güne kadar kullanılabilir. Ancak beklemek yerine mümkün olan en erken zamanda değerlendirmek daha doğrudur.

Bakırlı spiral ise uygun hastada korunmasız ilişkiden sonraki belirli zaman aralığında en etkili acil kontrasepsiyon seçeneğidir.

Bakırlı spiral ile farkı nedir?

Bu ayrım çok önemlidir.

Ertesi gün hapı

• hızlı erişilen bir acil korunma seçeneğidir
• devam eden düzenli korunma yöntemi değildir
• etkinliği zamanla azalabilir

Bakırlı spiral

• acil korunmada çok etkilidir
• yerleştirildikten sonra uzun süreli korunma da sağlar
• işlem gerektirir ve herkes için uygun olmayabilir

Yani acil korunma tek bir hap seçeneğine indirgenmemelidir.

Adet düzenini etkiler mi?

Evet. Ertesi gün hapı sonrası bir sonraki adet beklenenden biraz erken veya geç gelebilir. Lekelenme de olabilir. Bu değişiklik her zaman sorun anlamına gelmez. Ancak adet belirgin şekilde gecikirse veya beklenenden farklı belirtiler eşlik ederse gebelik testi gerekir.

Ayrıca hap alındıktan kısa süre sonra kusma olursa, alınan dozun etkisi azalabilir ve yeniden değerlendirme gerekebilir.

Hangi durumda gebelik testi gerekir?

Aşağıdaki durumlarda gebelik testi düşünülmelidir:

• adet gecikirse
• beklenen kanama olmazsa
• anormal kasık ağrısı varsa
• lekelenme ile birlikte tek taraflı ağrı olursa
• korunmasız ilişkiden sonra süre uzadıysa

Özellikle ciddi kasık ağrısı ve kanama varsa dış gebelik gibi tablolar da dışlanmalıdır.

Sık yanlış bilinenler

Ertesi gün hapı düşük yapar

Hayır. Var olan gebeliği sonlandırmaz.

Düzenli korunma yöntemi gibi kullanılabilir

Hayır. Acil durum yöntemi olarak düşünülmelidir.

Aldıktan sonra artık hamilelik ihtimali sıfırdır

Hayır. Risk azalır ama tamamen sıfırlanmaz.

Adetim biraz geciktiyse kesin hamileyim

Her zaman değil. Hap adet zamanını değiştirebilir; ama belirgin gecikmede test gerekir.

Ertesi gün hapı, acil durumlarda gebelik riskini azaltmak için değerli bir seçenektir. Ama düzenli korunma yöntemi değildir ve düşük hapıyla aynı şey değildir. En doğru yaklaşım, yöntemi erken kullanmak ve sonrasında gerekiyorsa gebelik testiyle durumu netleştirmektir.