LEEP / Konizasyon Nedir?

Özet

LEEP ve konizasyon, rahim ağzındaki yüksek dereceli hücresel değişiklikleri çıkarmak için yapılan girişimlerdir. Amaç, kansere dönüşme potansiyeli daha yüksek olan anormal alanı çıkarmak ve gerektiğinde bu dokuyu patolojik incelemeye göndermektir.

Bu işlemler adları nedeniyle hastaları çoğu zaman gereğinden fazla korkutur. Oysa çoğu olguda, doğru endikasyonda yapılan ve rahim ağzı kanseri gelişmeden önce müdahale etmeyi sağlayan önemli basamaklardır.

LEEP ile konizasyon arasındaki temel fark nedir?

En temel fark, çıkarılan doku miktarı ve tekniğidir.

• LEEP/LLETZ: İnce, elektrik akımı taşıyan bir tel halka ile anormal alanın çıkarılmasıdır.
• Konizasyon (cone biopsy): Daha büyük ve daha derin, koni şeklinde doku çıkarılmasıdır.

Kısacası LEEP daha sık kullanılan, çoğu zaman ayaktan yapılan bir eksizyon yöntemidir. Konizasyon ise daha büyük örnek gerektiğinde gündeme gelir.

Bu işlemler neden yapılır?

Bu işlemler en sık şu nedenlerle yapılır:

• kolposkopi ve biyopside yüksek dereceli değişiklik saptanması
• HSIL/CIN 2/CIN 3 gibi sonuçlar
• glandüler hücre değişiklikleri
• kolposkopide alanın tam görülememesi
• daha büyük ya da daha derin örnek ihtiyacı

Bazen işlem hem tedavi hem de tanı amacı taşır. Çünkü çıkarılan doku patolojide incelenerek lezyonun kesin sınırı ve derecesi anlaşılır.

LEEP nasıl uygulanır?

LEEP çoğu zaman poliklinik veya günübirlik işlem şeklinde yapılır. Genellikle:

• spekulum yerleştirilir
• rahim ağzı özel sıvılarla görünür hale getirilir
• lokal anestezi uygulanır
• ince tel halka ile anormal alan çıkarılır

İşlem genellikle kısa sürer. Çoğu hasta aynı gün evine döner. Lokal anestezi sayesinde belirgin ağrı beklenmez; ama baskı, çekilme veya hafif rahatsızlık hissi olabilir.

Konizasyon ne zaman daha çok tercih edilir?

Konizasyon şu durumlarda daha çok düşünülür:

• daha büyük doku örneğine ihtiyaç varsa
• lezyon servikal kanal içine uzanıyorsa
• glandüler değişiklikler söz konusuysa
• kolposkopi ile alan tam değerlendirilemiyorsa
• kanser açısından daha net sınır değerlendirmesi gerekiyorsa

Konizasyon çoğu zaman LEEP’ten biraz daha kapsamlı bir işlemdir ve bazı merkezlerde genel anestezi altında planlanabilir.

İşlem sonrası neler normal kabul edilir?

İşlem sonrası en sık beklenen durumlar şunlardır:

• hafif alt karın ağrısı
• lekelenme veya hafif kanama
• koyu renkli akıntı
• birkaç gün rahatsızlık hissi

LEEP/LLETZ sonrası kanama ve akıntı birkaç hafta sürebilir. Bu dönemde çoğu merkez:

• ped kullanmayı
• tampon veya menstrual kap kullanmamayı
• vajina içine bir şey yerleştirmemeyi
• bir süre penetratif ilişkiden kaçınmayı

önerir.

Hangi durumda kontrolü beklememek gerekir?

Aşağıdaki durumlarda işlem sonrası değerlendirme gerekir:

• ağır adet kanamasından fazla kanama
• kötü kokulu akıntı
• ateş
• giderek artan karın ağrısı
• baygınlık hissi

Bunlar enfeksiyon ya da daha belirgin kanama açısından değerlendirilmelidir.

Gelecekte gebelik açısından ne konuşulur?

Bu konu hastaların en çok merak ettiği başlıklardan biridir. Tek bir LEEP işlemi çoğu kadında gebeliği engellemez. Ancak özellikle daha derin ya da tekrarlayan işlemler rahim ağzını etkileyebilir ve gelecekte prematür doğum riskini hafif artırabilir. Bu nedenle çocuk isteği olan kadınlarda işlem planı ve çıkarılacak doku miktarı daha dikkatli konuşulur.

Burada denge önemlidir: yüksek dereceli lezyonu tedavi etmek gerekir ama gereksiz geniş doku çıkarımından da kaçınmak istenir.

Sık yanlış bilinenler

LEEP yaptırırsam rahmim alınır

Hayır. LEEP rahim ağzındaki sınırlı bir alanı çıkaran işlemdir.

Konizasyon mutlaka kanser olduğum anlamına gelir

Hayır. Çoğu zaman kanser öncüsü değişikliklerin tanı ve tedavisi için yapılır.

İşlem sonrası hiç kanama olmamalıdır

Doğru değildir. Hafif kanama ve akıntı beklenebilir.

LEEP yaptıran herkes gebe kalamaz

Hayır. Çoğu kadın ileride gebe kalabilir; ama gelecekteki gebelik planı işlem öncesi konuşulmalıdır.

LEEP ve konizasyon, rahim ağzı hücresel değişikliklerini erken dönemde tedavi etmeye yarayan çok önemli işlemlerdir. Korkutucu isimler taşısalar da amaç, daha büyük bir sorunu önlemektir. En önemli nokta, neden önerildiklerini ve işlem sonrası takip planını net bilmektir.