Özet
Vulvar dermatit ya da vulvar egzama, dış genital bölgedeki cildin tahriş olması veya egzama benzeri iltihabi reaksiyon geliştirmesi anlamına gelir. En sık yakınmalar kaşıntı, yanma, hassasiyet, kuruluk ve bazen çatlamadır. Bu tablo enfeksiyon sanılabildiği için sık karışır. Oysa her vulvar kaşıntı ya da her yanma mantar değildir.
Vulva çok hassas bir bölgedir. İdrar, akıntı, ped, sabun, parfümlü ürünler, deterjan kalıntıları ve sürtünme bu cildi kolayca etkileyebilir. Bu yüzden vulvar dermatit bazen tek başına, bazen de başka bir tahrişin ardından ortaya çıkar.
Vulvar dermatit ve egzama ne demektir?
Bu terim, vulva cildinin tahriş veya egzama nedeniyle iltihaplı hale gelmesini anlatır. NHS ve National Eczema Society kaynakları genital egzamanın sık görülebileceğini ve tek başına ya da vücudun başka yerlerindeki egzama ile birlikte olabileceğini belirtir.
Vulvar dermatit her zaman alerji demek değildir. Bazen doğrudan tahriş edici maddeler, bazen de hassas cilt yapısı öne çıkar.
En sık belirtiler nelerdir?
En sık belirtiler şunlardır:
- kaşıntı
- yanma
- hassasiyet
- kızarıklık veya renk değişikliği
- ciltte kuruluk
- sürtünmeyle artan rahatsızlık
- bazen küçük çatlaklar veya sıyrıklar
Bazı kadınlar bunu “devamlı tahriş olmuş gibi” diye tarif eder. Özellikle geceleri kaşıntı artabilir ve sürekli kaşımak tabloyu daha da kötüleştirebilir.
Hangi tetikleyiciler tabloyu artırabilir?
Vulvar cilt çok hassas olduğu için şu etkenler sık tetikleyici olabilir:
- parfümlü sabunlar
- ıslak mendiller
- ped ve günlük pedler
- dar iç çamaşırı
- deterjan kalıntıları
- sık yıkama veya sert temizleme
- bazı kremler ve topikal ürünler
- terleme ve sürtünme
Newcastle NHS ve National Eczema Society kaynaklarında da özellikle irritan ve alerjik temas faktörlerinin önemli olduğu vurgulanır.
Mantar ve lichen sclerosus ile nasıl karışır?
Vulvar dermatit en çok şu iki tabloyla karışır:
Vajinal mantar enfeksiyonu
Kaşıntı ve yanma yapabilir. Ancak mantarda akıntı ve enfeksiyon hissi daha ön planda olabilir.
Liken skleroz
Kaşıntı yapabilir ama daha çok beyaz plaklar, incelme ve yapısal cilt değişikliği ile dikkat çeker.
Bu nedenle tekrarlayan kaşıntıda sürekli mantar tedavisi vermek bazen doğru tanıyı geciktirir.
İlk yaklaşım neden her zaman ilaç başlamak değildir?
Çünkü önce cildi tahriş eden etkenleri azaltmak gerekir. Birçok kadında tedavinin temel basamakları şunlardır:
- sabun yerine nazik/emolyan temizlik yaklaşımı
- parfümlü ürünleri bırakmak
- sık yıkamaktan kaçınmak
- pamuklu iç çamaşırı tercih etmek
- sürtünmeyi azaltmak
- gerekli durumda uygun emolyan kullanmak
Gerektiğinde topikal steroidler de kullanılabilir. Ancak doğru ürün ve güç seçimi önemlidir. Bu nedenle “ne kadar kaşınıyorsa o kadar güçlü krem” mantığı doğru değildir.
Ne zaman daha ileri değerlendirme gerekir?
Aşağıdaki durumlarda sadece basit tahriş gibi düşünmemek gerekir:
- yakınmalar uzun sürüyorsa
- beyaz plak ya da belirgin cilt değişikliği varsa
- ağrı çok belirginse
- yara, çatlak veya kanama oluyorsa
- mantar tedavileri tekrar tekrar işe yaramadıysa
- cinsel ilişki veya idrar yapma belirgin şekilde etkileniyorsa
Bu durumda dermatolojik vulvar hastalıklar ve enfeksiyon dışı nedenler açısından daha dikkatli değerlendirme gerekir.
Sık yanlış bilinenler
Vulvar kaşıntı varsa mutlaka mantardır
Hayır. Dermatit, egzama ve başka deri hastalıkları da kaşıntı yapabilir.
Bölgeyi ne kadar çok yıkarsam o kadar düzelir
Doğru değildir. Aşırı temizleme tahrişi artırabilir.
Kızarıklık yoksa cilt sorunu değildir
Hayır. Bazı kadınlarda renk değişikliği çok belirgin olmayabilir.
Her kaşıntıda aynı kremi kullanmak güvenlidir
Hayır. Uzun süren veya tekrarlayan tabloda doğru tanı gerekir.
Vulvar dermatit ve egzama, enfeksiyon kadar sık düşünülmeyen ama oldukça yaygın sorunlardır. Özellikle tekrarlayan kaşıntı ve yanmada, tahriş edici ürünleri gözden geçirmek ve enfeksiyon dışı nedenleri de düşünmek çoğu zaman doğru tanıya götürür.
Sık Sorulan Sorular
- Vulvar dermatit nedir?
- Dış genital bölge cildinin tahriş veya egzama benzeri inflamasyon geliştirmesi durumudur.
- En sık belirtileri nelerdir?
- Kaşıntı, yanma, hassasiyet, kuruluk ve bazen ciltte çatlama görülebilir.
- Her vulvar kaşıntı mantar mıdır?
- Hayır. Dermatit, egzama, lichen sclerosus ve başka durumlar da benzer yakınma yapabilir.
- Hangi ürünler tabloyu artırabilir?
- Parfümlü sabunlar, ıslak mendiller, pedler, dar kıyafetler ve tahriş edici kremler belirtileri artırabilir.
- Ne zaman doktora başvurmalıyım?
- Yakınmalar uzun sürüyorsa, ciltte beyaz plak, yara, kanama veya belirgin ağrı varsa değerlendirme gerekir.
İlgili Yazılar
Muayene ve klinik değerlendirme için randevu oluşturun
Sağlık durumunuzla ilgili bireysel değerlendirme için randevu sayfasından talep oluşturabilirsiniz.
Randevu Talebi