Yumurtalık Kisti Belirtileri Nelerdir?

Özet

Yumurtalık kistleri çok sık görülür; ama bunların önemli bir kısmı hiçbir belirti vermeden saptanır. Bu nedenle “yumurtalığımda kist var” cümlesi her zaman ağrı, şişlik ya da ciddi sorun anlamına gelmez. Birçok kadın kisti, rutin muayene veya başka nedenle yapılan ultrason sırasında öğrenir.

Belirti olduğunda ise tablo kistin tipine, büyüklüğüne, yerleşimine ve yaptığı basıya göre değişir. Bu yüzden yumurtalık kisti belirtilerini tek bir listeyle anlatmak yeterli olmaz; belirtilerin nasıl başladığı ve nasıl seyrettiği de önemlidir.

Yumurtalık kisti her zaman belirti verir mi?

Hayır. NHS ve RCOG hasta kaynakları, yumurtalık kistlerinin çoğunun asemptomatik olabileceğini açıkça belirtir. Yani kişi hiçbir şey hissetmeyebilir. Bu bilgi önemlidir; çünkü internette görülen uzun semptom listeleri bazen gereksiz kaygı yaratır.

Bir kist saptandığında ilk soru “Bende hangi semptomlar var?” kadar, “Bu kist gerçekten benim şikâyetimi açıklıyor mu?” olmalıdır.

En sık görülen belirtiler nelerdir?

Belirti olduğunda en sık şu yakınmalar görülür:

• alt karın veya kasık ağrısı
• pelvik bölgede dolgunluk veya baskı
• karında şişkinlik
• cinsel ilişki sırasında ağrı
• adet düzeninde değişiklik
• sık idrara çıkma
• barsakları boşaltırken zorlanma
• erken doyma hissi veya iştah değişikliği

Bu belirtiler özellikle büyük, bası yapan ya da daha kompleks kistlerde daha belirgin olabilir.

Ağrının tipi neden önemlidir?

Kasık ağrısı yumurtalık kistlerinde en sık anlatılan belirtidir; ama ağrının biçimi çok önemlidir.

Daha kronik veya dalgalı ağrı

• künt
• dolgunluk gibi
• zaman zaman artan
• adet döneminde belirginleşen

Bu tip ağrı daha sakin seyreden kistlerde ya da eşlik eden endometriosis gibi durumlarda görülebilir.

Ani ve şiddetli ağrı

• bıçak saplanır gibi
• birden başlayan
• bulantı-kusma eşlik eden
• giderek kötüleşen

Bu tablo torsiyon, rüptür veya iç kanama açısından daha dikkatli değerlendirilmelidir.

SERP’te sık eksik kalan nokta, ağrının yalnızca “var/yok” diye değil, örüntüsüne göre değerlendirilmesi gerektiğidir.

Adet değişiklikleri ve sindirim-idrar belirtileri neden olabilir?

Bazı kistler yumurtlamayı etkileyerek ya da hormonal çevreyle ilişkili olarak adet düzeninde farklılıklar yaratabilir. Bazılarında ise sorun hormon değil, basıdır. Büyük kistler:

• mesaneye baskı yaparak sık idrara çıkma hissi
• barsaklara baskı yaparak dışkılama zorluğu
• karında şişkinlik ve doluluk hissi

oluşturabilir.

Bu nedenle hasta bazen önce “midemde şişlik var” ya da “sık tuvalete gidiyorum” diye başvurur, altta yumurtalık kisti saptanabilir.

Hangi belirtiler acil tablo düşündürür?

Aşağıdaki belirtiler bekletilmemelidir:

• ani ve çok şiddetli pelvik ağrı
• ağrıya kusma veya ateş eşlik etmesi
• baş dönmesi ya da bayılma hissi
• karında hızla artan hassasiyet veya şişlik
• ağrının kısa sürede belirgin kötüleşmesi

MFT ve NHS hasta materyallerinde bu tablo özellikle torsiyon, rüptür veya iç kanama açısından uyarı kabul edilir. Bu durumda “geçer mi?” diye beklemek doğru değildir.

Her belirti kistin kendisinden mi kaynaklanır?

Hayır. Bu çok önemli bir ayrımdır. Kasık ağrısı, adet düzensizliği ve şişkinlik tek başına yumurtalık kisti demek değildir. Benzer yakınmalar:

• endometriozis
• adenomyozis
• miyom
• barsak sorunları
• idrar yolu sorunları

gibi başka nedenlerle de oluşabilir.

Bu nedenle ultrasonda görülen her kisti, yaşanan her şikâyetin tek açıklaması gibi yorumlamak doğru değildir. Kistin görünümü ile semptomların uyumu birlikte değerlendirilmelidir.

Sık yanlış bilinenler

Yumurtalık kisti varsa mutlaka ağrı olur

Hayır. Birçok kist belirti vermeden fark edilir.

Şişkinlik varsa mutlaka büyük kist vardır

Her zaman değil. Şişkinlik başka nedenlerle de olabilir.

Adet düzensizliği olursa kist kesin hormon salgılıyordur

Doğru değildir. Adet değişiklikleri farklı mekanizmalarla ortaya çıkabilir.

Ağrı kesildiğine göre sorun kalmamıştır

Hayır. Ani ağrı düzelmiş olsa bile torsiyon veya rüptür gibi durumlar değerlendirme gerektirebilir.

Yumurtalık kisti belirtileri çok değişkendir; bazı kadınlarda hiç belirti olmazken bazı kadınlarda ağrı, baskı ve şişkinlik ön plana çıkar. En önemli ayrım, ağrının ve diğer belirtilerin örüntüsünü doğru tanımlamaktır. Özellikle ani ve şiddetli tablo olduğunda hızlı değerlendirme gerekir.