Özet
Rektosel, kalın bağırsağın son kısmı olan rektumun vajina arka duvarına doğru bombeleşmesidir. Halk arasında bazen “bağırsak fıtığı” diye tarif edilir. Rektosel, rektal prolapsus ile aynı şey değildir. Rektal prolapsusta bağırsak makat dışına doğru çıkar; rektoselde ise sorun vajina arka duvarına doğru bir bombeleşmedir.
Bu ayrım önemlidir. Çünkü mevcut bağırsak sarkması içeriğinden farklı olarak bu yazı, vajinada arka duvar bombeleşmesi ve dışkılama güçlüğü yaşayan kadınlara odaklanır.
Rektosel nasıl oluşur?
Vajina ile rektum arasında destek dokuları bulunur. Bu destek zayıfladığında rektum vajina yönüne doğru bombeleşebilir. Zayıflamaya katkı sağlayan başlıca etkenler şunlardır:
- vajinal doğumlar
- kronik kabızlık ve ıkınma
- uzun süreli ağır kaldırma
- yaşla birlikte bağ dokusu zayıflaması
- menopoz sonrası doku değişiklikleri
- önceki pelvik cerrahiler
Tek bir doğum ya da tek bir kabızlık dönemi her zaman rektosel yapmaz; genellikle yıllar içinde biriken yük ve destek zayıflığı rol oynar.
Rektosel belirtileri nelerdir?
Belirtiler her kadında aynı olmaz. Hafif rektoseller bazen hiç belirti vermez. Belirti olduğunda en sık şikâyetler şunlardır:
- vajinada dolgunluk veya baskı hissi
- dışkılama sırasında zorlanma
- dışkının tam boşalmadığı hissi
- kabızlığın belirginleşmesi
- vajina arka duvarında ele gelen bombeleşme
- dışkılama için vajina arka duvarını destekleme ihtiyacı
- ilişki sırasında rahatsızlık
Bazı kadınlar bunu “tuvalette bitmiyor gibi oluyor” ya da “arkadan vajinaya doğru baskı var” diye tarif eder.
Rektosel ile rektal prolapsus farkı nedir?
Rektosel, rektumun vajina arka duvarına doğru bombeleşmesidir. Rektal prolapsus ise rektumun makat dışına doğru sarkmasıdır. İkisi halk arasında karışabilir ama değerlendirme ve tedavi yaklaşımı farklı olabilir.
Rektal prolapsusta dışkılama sırasında makattan dışarı çıkan doku daha belirgindir. Rektoselde ise şikâyet daha çok vajina arka duvarında basınç ve dışkılama zorluğu şeklindedir.
Kabızlık rektoseli artırır mı?
Evet. Kronik kabızlık ve ıkınma rektoseli artırabilir. Aynı zamanda rektosel de dışkılama güçlüğünü artırarak kabızlık döngüsünü kötüleştirebilir. Bu nedenle tedavide sadece vajinal destek değil, bağırsak alışkanlıkları da ele alınır.
İlk basamakta genellikle şu adımlar konuşulur:
- lif alımını düzenlemek
- yeterli sıvı almak
- uzun süre ıkınmaktan kaçınmak
- tuvalet pozisyonunu düzenlemek
- pelvik taban ve gevşeme koordinasyonunu değerlendirmek
Pelvik taban egzersizi her rektoselde işe yarar mı?
Hafif-orta belirtilerde pelvik taban eğitimi ve yaşam tarzı düzenlemeleri yardımcı olabilir. Ancak burada yalnızca kas sıkmak yeterli olmayabilir. Bazı kadınlarda dışkılama sırasında pelvik tabanı gevşetmeyi öğrenmek de gerekir. Bu nedenle kabızlık ve dışkılama zorluğu belirginse pelvik taban fizyoterapisi daha hedefli planlanabilir.
Ne zaman ameliyat düşünülür?
Ameliyat her rektoselde ilk seçenek değildir. Genellikle şu durumlarda gündeme gelir:
- belirgin vajinal bombeleşme
- günlük yaşamı etkileyen dışkılama güçlüğü
- konservatif yöntemlere rağmen süren şikâyet
- ilişkide veya günlük aktivitede belirgin rahatsızlık
- eşlik eden başka pelvik organ sarkması
Cerrahi karar, yalnızca görüntüye değil; şikâyetin ne kadar hayatı etkilediğine göre verilir.
Ne zaman değerlendirme gerekir?
Aşağıdaki durumlarda değerlendirme uygundur:
- vajinada arka duvarda ele gelen şişlik
- dışkıyı tam boşaltamama hissi
- dışkılama için parmakla destek verme ihtiyacı
- yeni başlayan veya artan kabızlık
- vajinada basınç ve dolgunluk hissi
- makattan dışarı çıkan doku görülmesi
Makattan dışarı çıkan belirgin doku varsa rektal prolapsus da düşünülmelidir.
Sık yanlış bilinenler
Rektosel ile rektal prolapsus aynı şeydir
Hayır. Rektosel vajina arka duvarına doğru bombeleşme, rektal prolapsus ise makattan dışarı doğru sarkmadır.
Kabızlık sadece sonuçtur, neden değildir
Doğru değildir. Kabızlık hem rektosele katkı sağlayabilir hem de rektosel kabızlığı artırabilir.
Her rektosel ameliyat gerektirir
Hayır. Hafif ve orta belirtilerde yaşam tarzı, kabızlık yönetimi ve pelvik taban desteği öncelikle değerlendirilir.
Sadece Kegel yapmak yeterlidir
Her zaman değil. Bazı kadınlarda gevşeme ve dışkılama koordinasyonu da çalışılmalıdır.
Rektosel, yalnızca vajinal bir şişlik değil; bağırsak boşaltma alışkanlığını da etkileyebilen bir pelvik destek sorunudur. En doğru yaklaşım, kabızlık, pelvik taban işlevi ve vajinal destek kaybını birlikte değerlendirmektir.
Sık Sorulan Sorular
- Rektosel nedir?
- Rektumun vajina arka duvarına doğru bombeleşmesidir. Halk arasında bağırsak fıtığı diye tarif edilebilir.
- Rektosel ile rektal prolapsus aynı mı?
- Hayır. Rektosel vajina arka duvarına doğru bombeleşmedir; rektal prolapsus bağırsak dokusunun makattan dışarı çıkmasıdır.
- Rektosel kabızlık yapar mı?
- Evet. Dışkının tam boşalmadığı hissi ve dışkılama güçlüğü yapabilir; kabızlık da rektoseli kötüleştirebilir.
- Rektosel ameliyat gerektirir mi?
- Her zaman değil. Belirti düzeyi, dışkılama zorluğu ve yaşam kalitesi etkisine göre karar verilir.
- Hangi durumda doktora başvurmalıyım?
- Vajinada arka duvar şişliği, dışkılama güçlüğü, parmakla destek ihtiyacı veya makattan dışarı çıkan doku varsa değerlendirme gerekir.
İlgili Yazılar
Muayene ve klinik değerlendirme için randevu oluşturun
Sağlık durumunuzla ilgili bireysel değerlendirme için randevu sayfasından talep oluşturabilirsiniz.
Randevu Talebi